Blog specjalisty Marcina Małachowskiego z zakresu prawa oraz z zakresu finansów.

Art. 818. § 1.

Organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli się okaże, że wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności procesowej ani przedstawiciela ustawowego. Na wniosek wierzyciela, a w wypadku gdy egzekucja została wszczęta z urzędu bez takiego wniosku, sąd ustanowi dla dłużnika nie mającego zdolności procesowej kuratora na czas do ustanowienia przedstawiciela ustawowego.

§ 2. Przedstawiciel ustawowy wierzyciela lub dłużnika, jako też kurator dłużnika, mogą zaskarżyć postanowienia sądu oraz czynności komornika dokonane w czasie, kiedy strona nie miała należytej reprezentacji. Termin zaskarżenia biegnie od daty, w której przedstawiciel ustawowy lub kurator otrzymał zawiadomienie o toczącym się postępowaniu, a jeżeli wcześniej zgłosił swe uczestnictwo w postępowaniu – od daty tego zgłoszenia. Powtórzenia czynności już dokonanych można żądać tylko wtedy, gdy przy wykonywaniu czynności nastąpiło naruszenie praw strony, która nie posiadając zdolności procesowej nie miała przedstawiciela ustawowego.

1. Przepisy o zawieszeniu i umorzeniu postępowania są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów o zawieszeniu i umorzeniu postępowania, zamieszczonych w księdze o postępowaniu rozpoznawczym. Chodzi tu o art. 173-183 i 355 k.p.c.

2. Pojęcie zdolności procesowej określa art. 65 k.p.c. W § 1 komentowanego przepisu chodzi o brak zdolności procesowej powstały już po wydaniu tytułu wykonawczego, gdyż wcześniejsze badanie w fazie postępowania rozpoznawczego i klauzulowego należy do sądu rozpoznającego sprawę lub nadającego klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu (art. 69, 369 pkt 2 i art. 381 § 1 k.p.c.).

3. Brak przedstawiciela ustawowego zachodzi, jeżeli w ogóle go nie ustanowiono albo jeżeli ustanowiony przedstawiciel ustawowy utracił zdolność procesową, zmarł lub jest nieobecny. Przy braku zdolności procesowej wierzyciela lub dłużnika sąd egzekucyjny na wniosek wierzyciela ustanawia dla dłużnika kuratora do czasu ustanowienia przedstawiciela ustawowego. Gdy egzekucja była wszczęta z urzędu, ustanowienie kuratora następuje z urzędu.

4. Jeżeli wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności procesowej ani przedstawiciela ustawowego organ egzekucyjny obowiązany jest zawiesić postępowanie. Chodzi tu jednak o zawieszenie postępowania już wszczętego, bo zawiesić można jedynie postępowanie już wszczęte. Do takich sytuacji odnosi się zdanie

1 § 1 art. 818 k.p.c. Jeżeli organ egzekucyjny stwierdzi przed wszczęciem postępowania, brak zdolności procesowej, to postąpi stosownie do art. 70 i 71 k.p.c., nie może zaś zawieszać postępowania, które nie zostało jeszcze wszczęte.

5. Swoistą cechą postępowania egzekucyjnego powinna być jego szybkość, która gwarantuje skuteczność. Uregulowanie zawarte w zdaniu 2 § 1 art. 818 k.p.c. wychodzi temu celowi naprzeciw. Otóż, jeżeli się okaże, że dłużnik nie ma zdolności procesowej i nie ma przedstawiciela ustawowego, organ egzekucyjny nie jest zobowiązany zwracać się do sądu opiekuńczego (co mogłoby wywołać zwłokę) o ustanowienie kuratora, lecz na wniosek wierzyciela, a gdy egzekucja została wszczęta z urzędu – to bez takiego wniosku, sąd egzekucyjny ustanowi kuratora na czas do ustanowienia przedstawiciela ustawowego. To uregulowanie dotyczy sytuacji, gdy egzekucja nie została jeszcze wszczęta. Po wszczęciu egzekucji – o czym była mowa – istnieje obowiązek zawieszenia postępowania (art. 818 § 1 zd. 1 k.p.c.). Jednak wyjątkowo i po wszczęciu egzekucji wydaje się niezbędne ustanowienie dla dłużnika nie mającego zdolności procesowej (w celu reprezentowania go) – kuratora na czas do ustanowienia przedstawiciela ustawowego. W stosunku do sądu jako organu egzekucyjnego można ten pogląd uzasadnić kontekstem art. 818 § 1 k.p.c., gdy w pierwszym zdaniu jest mowa o zawieszeniu postępowania, a w drugim o ustanowieniu kuratora. W stosunku zaś do komornika można normatywną podstawę takiego stanowiska upatrywać w § 55 rozp. w sprawie czynn. komorników, który stanowi: „jeżeli w sprawie wszczętej z urzędu okaże się, że wierzyciel lub dłużniik nie mają zdolności procesowej ani przedstawiciela ustawowego, komornik zawiesza postępowanie egzekucyjne i przedkłada akta sądowi w celu ustanowienia kuratora.”

6. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania, chyba że następuje to z mocy samego prawa (art. 173 k.p.c.). Co do skutków zawieszenia postępowania – por. art. 179 k.p.c.

7. Uprawnienie do zaskarżenia wyżej wymienionych postanowień oraz czynności komornika dokonanych w czasie, gdy strona nie miała należytej reprezentacji, służy przedstawicielowi ustawowemu wierzyciela lub dłużnika, kuratorowi dłużnika oraz samemu wierzycielowi i dłużnikowi, jeżeli nabyli oni w toku postępowania zdolność procesową. Nie można zaskarżyć czynności dokonanych w czasie, gdy był ustanowiony kurator. Termin do zaskarżenia biegnie od daty, w której przedstawiciel ustawowy lub kurator otrzymał zawiadomienie o toczącym się postępowaniu, a jeżeli wcześniej zgłosił swoje uczestnictwo w postępowaniu – od daty tego zgłoszenia.

8. Jeżeli przy wykonywaniu czynności nastąpiło naruszenie praw strony, która – nie mając zdolności procesowej – nie miała przedstawiciela ustawowego, mogą domagać się powtórzenia czynności: przedstawiciel ustawowy wierzyciela, przedstawiciel ustawowy dłużnika, kurator ustanowiony dla dłużnika, wierzyciel i dłużnik, dla których nie byli ustanowieni kuratorzy, a którzy w toku postępowania egzekucyjnego nabyli zdolność procesową.

This entry was posted in Kodeks. Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *